Jakie są wymagania prawne dotyczące krzeseł ewakuacyjnych w budynkach publicznych?

Zapewnienie bezpiecznej i szybkiej ewakuacji z budynków publicznych stanowi obowiązek wynikający z polskiego prawa. Szczególna odpowiedzialność spoczywa na administratorach obiektów, w których mogą przebywać osoby o ograniczonej mobilności - m.in. seniorzy, osoby z niepełnosprawnością czy pacjenci placówek medycznych. W takich przypadkach krzesła ewakuacyjne są nie tylko rozwiązaniem praktycznym, ale nierzadko niezbędnym, by wypełnić wymagania określone w przepisach przeciwpożarowych i budowlanych. Wyjaśniamy, jakie obowiązki nakłada prawo na właścicieli budynków publicznych w kontekście ewakuacji osób o ograniczonej sprawności oraz jakie standardy muszą spełniać same urządzenia ewakuacyjne.

Przepisy ewakuacyjne a osoby ze szczególnymi potrzebami

Polskie prawo nie wprowadza szczegółowych regulacji dotyczących konkretnych typów urządzeń ewakuacyjnych. Jednak zgodnie z § 207 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, każdy budynek użyteczności publicznej musi być przystosowany do szybkiej i bezpiecznej ewakuacji osób w nim przebywających, niezależnie od ich sprawności fizycznej. W praktyce oznacza to konieczność przewidzenia odpowiednich środków umożliwiających opuszczenie obiektu przez osoby niesamodzielne, które nie mogą skorzystać z klatek schodowych. Z kolei ustawa z 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami nakłada na instytucje publiczne obowiązek usuwania barier w dostępności, w tym w zakresie ewakuacji. Choć sama nazwa „krzesło ewakuacyjne” nie pada w przepisach, ich zastosowanie stanowi jedno z najskuteczniejszych rozwiązań służących realizacji tego obowiązku.

W jakich obiektach krzesła ratunkowe są szczególnie zalecane?

Obowiązek zapewnienia dostępnej ewakuacji dotyczy wszystkich budynków publicznych. W szczególności zaleca się stosowanie krzeseł ewakuacyjnych w budynkach publicznych takich jak:

• szpitale i domy opieki - ze względu na obecność osób leżących lub poruszających się na wózkach;
• szkoły i uczelnie - w przypadku uczniów i studentów ze szczególnymi potrzebami;
• urzędy i budynki administracyjne - obsługujące obywateli niezależnie od ich sprawności;
• centra handlowe, kina, hale widowiskowe - gdzie szybka ewakuacja dużej liczby osób, w tym osób o ograniczonej mobilności, musi być możliwa bez udziału windy.

We wszystkich tych miejscach odpowiednio rozmieszczone krzesła ratunkowe umożliwiają skuteczne przeprowadzenie ewakuacji również w warunkach dużego zagrożenia, jak pożar czy awaria zasilania.

Certyfikacja urządzeń ewakuacyjnych i wymagania jakościowe

Mimo że brakuje szczegółowych norm określających parametry techniczne krzeseł ewakuacyjnych, urządzenia te podlegają ogólnym przepisom dotyczącym bezpieczeństwa produktów. Zgodnie z Ustawą z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów oraz Rozporządzeniem (UE) 2017/745, większość krzeseł ewakuacyjnych traktowana jest jako wyrób medyczny klasy I. Muszą one zatem:

• posiadać oznakowanie CE, potwierdzające zgodność z wymaganiami unijnymi,
• być objęte deklaracją zgodności producenta,
• zawierać kompletną instrukcję obsługi w języku polskim,
• przejść procedury weryfikacyjne z zakresu bezpieczeństwa użytkowania.

Choć oznaczenie CE nie jest równoznaczne z certyfikacją przez niezależną jednostkę, to stanowi podstawę do legalnego wprowadzania produktu na rynek. W przypadku urządzeń ewakuacyjnych warto również zwrócić uwagę na dodatkowe certyfikaty, takie jak TÜV, ISO 9001 czy ISO 13485, świadczące o spełnieniu rygorystycznych wymagań produkcyjnych i jakościowych.

Bezpieczeństwo ewakuacji a realna odpowiedzialność zarządcy

Odpowiedzialność za przygotowanie budynku do ewakuacji spoczywa na jego właścicielu lub zarządcy. Brak wdrożenia odpowiednich środków ochrony może skutkować konsekwencjami cywilnymi, a w razie zdarzenia, również karnymi. Z punktu widzenia przepisów przeciwpożarowych, każde urządzenie wykorzystywane w procedurze ewakuacyjnej powinno być regularnie konserwowane i dostępne w miejscach wskazanych w planie ewakuacji. Wprowadzenie krzeseł ewakuacyjnych do planu ochrony przeciwpożarowej jest więc nie tylko działaniem zwiększającym bezpieczeństwo, ale także środkiem pozwalającym zarządcom i administratorom uniknąć ryzyka odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązków ustawowych.

Wsparcie w wyposażeniu obiektów - sprawdzone rozwiązania od prolifter.pl

Dostęp do sprawdzonych urządzeń ewakuacyjnych oraz doradztwo przy ich doborze to klucz do wdrożenia skutecznych procedur bezpieczeństwa. W ofercie prolifter.pl znajdują się ręczne i elektryczne krzesła ewakuacyjne renomowanych marek, takich jak Antano, Titan oraz Mobilex, dostosowane zarówno do obiektów niskich, jak i wielokondygnacyjnych. Sklep zapewnia także wsparcie techniczne przy dopasowaniu modelu do konkretnego typu obiektu oraz możliwość prezentacji urządzenia w siedzibie klienta oraz szkolenie z zakresu jego obsługi. To kompleksowe podejście sprawia, że prolifter.pl jest godnym zaufania partnerem dla zarządców dbających o zgodność z obowiązującymi przepisami oraz ochronę zdrowia i życia osób przebywających w budynkach publicznych.

Ręczne krzesła ewakuacyjne	Elektryczne krzesła ewakuacyjne

Gdy liczy się każda sekunda, zainwestuj w bezpieczeństwo

W sytuacjach kryzysowych, takich jak pożar czy awaria systemów, nie ma miejsca na chaotyczne działania. Prawidłowo rozmieszczone krzesła ewakuacyjne i przeszkolony personel mogą przesądzić o skutecznej ewakuacji osób wymagających pomocy. Polskie przepisy, choć nie wskazują konkretnego sprzętu, jasno wymagają, by wszyscy użytkownicy budynku mogli zostać ewakuowani w bezpieczny sposób. Dla zarządców oznacza to konieczność sięgnięcia po sprawdzone rozwiązania, które pozwolą spełnić te wymagania nie tylko formalnie, ale też realnie, czyli w chwili, gdy będą najbardziej potrzebne.